Genomics in de derde wereld

Gewassen die groeien op arme grond, gewassen met verbeterde voedingswaarde of met medicinale stoffen. Ze kunnen een bijdrage leveren aan de welvaart in de derde wereld.

Dankzij biotechnologie kunnen gewassen worden ontwikkeld met nieuwe eigenschappen. Voor ontwikkelingslanden kunnen ze misschien bijdragen aan het oplossen van problemen als honger en gebreksziekten. Het is technisch mogelijk om gewassen te ontwikkelen die kunnen gedijen in droog of anderszins ongunstig klimaat. Ook kan met genomics-technieken worden gewerkt aan gewassen die een hogere voedingswaarde hebben of die medicijnen aanmaken.

Gouden rijst

derde wereld

Dit soort gewassen worden op dit moment inderdaad ontwikkeld, denk bijvoorbeeld aan de langs de weg van genetische modificatie ontwikkelde Gouden Rijst, die provitamine A bevat en is bedoeld om gebreksziekten die daarmee geassocieerd zijn te voorkomen. De schaal waarop dit soort gewassen worden ontwikkeld is voorlopig beperkt; het is voor ontwikkelaars van nieuwe gewassen nu eenmaal lucratiever om gewassen te ontwikkelen voor boeren in de rijke landen. Het ontwikkelen van een nieuw gewas is een dure zaak, en alleen in rijke landen kunnen de investeringen snel terugverdiend worden.

Andere oorzaken

Het ontwikkelen van gewassen voor de derde wereld wordt door betrokken hulporganisaties veelal niet als een positieve ontwikkeling gezien. Voor een deel heeft dat te maken met de weerstand die er bestaat tegen het genetisch modificeren van gewassen. Maar ook wanneer genomics technologie wordt toegepast zonder dat daarbij sprake is van genetische manipulatie, zoals bij marker assisted breeding, een techniek waarbij traditionele kruisingstechnieken worden ondersteund door genomics-meettechnieken, blijven die bezwaren vaak overeind.

Wanbeleid

Die bezwaren draaien om het argument dat de bevolking van de getroffen landen van oorsprong vaak lokaal een gezond en gevarieerd dieet verbouwden, maar door wanbeleid van nationale en internationale overheden gedwongen zijn om op export gerichte gewassen te produceren. Het valt niet te ontkennen dat dit een belangrijke oorzaak van de problemen is geweest.

Nieuwe gewassen nodig

Maar de wereld is aan het veranderen. Vooral in de derde wereld groeit de bevolking explosief, en vaak zijn juist in die landen waar de problemen het grootst zijn de eerste gevolgen van klimaatveranderingen voelbaar. Het is onwaarschijnlijk dat zelfs een herstelde oorspronkelijke landbouwtraditie op termijn in staat zal zijn de lokale bevolking te voeden. Verbeterde gewassen, langs welke weg dan ook tot stand gekomen zullen vroeg of laat uitkomst moeten bieden om al die monden te voeden. Met of zonder genomics.