Slimme grond maakt dijk sterker
Nederlanders staan bekend als goede dijkenbouwers en die traditie willen vijf Imagine-finalisten uit Geldrop voortzetten. Ze laten zich niet weerhouden door een gebrek aan goed materiaal in het land waar de dijk nodig is. Daarin willen ze juist voorzien met hun speciale Biogrout-methode.
In Burkina Faso, een West-Afrikaans land zonder zeekust, dreigt het Lac du Bam te verzanden tot woestijn. En daarvan is er al meer dan genoeg in de omgeving van dit meer. De inwoners van het plaatsje Bam proberen het verzandingsproces al tegen te gaan door dijken te bouwen. Maar telkens als het hard regent, en dan gaat het om heftige regenbuien, spoelt het water het zand van de omliggende heuvels dwars door de dijkjes heen het meer in. Lac du Bam wordt zo steeds ondieper en dreigt uiteindelijk helemaal op te drogen. Bovendien raakt het water dat er nog wel is vervuild door het zand. Gevolg is dat er geen schoon drinkwater meer overblijft voor de mensen en dieren in de omgeving.
Zand wordt steen
- Tim, Saskia, Inge, Rianne en Eelkje willen een dijk bouwen.
De dijken moeten dus beter, is de conclusie van Tim Verest, Saskia van der Meer, Inge Schepers, Rianne Penterman en Eelkje Rijkers van het Strabrecht College in Geldrop. Dat kan door zanddijken te bouwen en die te verstevigen met een slim chemisch goedje: Biogrout. Hoe zit dat? Ten eerste hebben de Geldroppers de indruk dat inwoners van Bam zich een breuk tillen aan de stenen waarmee ze hun dijkjes aanleggen. Ze zoeken stenen in de woestijn en sjouwen die naar het meer. Zwaar werk. En overbodig als je bedenkt dat de dijken nooit lang in tact blijven omdat het in feite gewoon losse, op elkaar gestapelde stenen zijn. Liever kiezen ze materiaal dat in overvloed aanwezig is: zand. Maar van los zand alleen bouw je ook geen goede dijken. Daar komt de Biogroutmethode om de hoek kijken. Hiermee kan je zorgen dat losse zandkorrels als het ware aan elkaar vast plakken en samen stevig zandsteen vormen.
Sproeien op de dijk
De vier meiden van dit team volgen in vijf-VWO de vakken biologie en wis-, schei- en natuurkunde. Tim volgt de richting Economie & Maatschappij en is binnen het team verantwoordelijk voor de begroting en tijdsplanning. Maar ook hij snapt de chemische methode heel goed. Een reactie van chemicaliën en een bacterie levert een spray op waardoor de losse zandkorrels een verbinding aangaan. Als je die spray dus op de opgeworpen zanddijk sproeit, heb je een redelijk stevige dijk. Als je dat een paar keer herhaalt, moet de dijk een of twee jaar mee kunnen gaan. De Biogroutmethode is bedacht door Robbert Kleerebezem en Leon van Paassen aan de Technische Universiteit (TU) van Delft.
Motivatie
Voor de aanleg van de dijk hebben Tim en zijn vier vrouwen een hele organisatie uitgedacht die is uit te voeren door de lokale bevolking. Aan de acceptatie en overtuiging van het plan door de mensen uit Bam, is veel aandacht besteed. “Wij kunnen hier vanuit Nederland wel allerlei mooie plannen bedenken. Maar als de mensen daar er het nut niet van inzien, zijn die plannen bij voorbaat gedoemd te mislukken. We hebben daarom niet voor niets Lac du Bam gekozen voor het uitvoeren van ons project. Want daar zijn vaker ontwikkelingsprojecten gestart. De mensen staan daar open voor nieuwe ideeën van buitenaf. En het is natuurlijk belangrijk dat ze met enige opstarthulp in de toekomst helemaal zelfstandig hun dijk en hun meer kunnen beschermen.”
Goed communiceren
Wat ook bepalend is geweest voor de plannen van het Biogrout-team, is hun contact met de heer Bouman van de ontwikkelingshulporganisatie ZWO. “Meneer Bouman kwam tijdens een actiedag bij ons op school een keer vertellen over zijn werk. We hebben contact met hem gehouden en hij kon ons veel vertellen over de problemen en het leven in Burkina Faso. Dat soort inside-information is onmisbaar. Wij weten nu tenminste iets over de infrastructuur ter plekke, en over prijzen en culturele verhoudingen in dat land.' Goed communiceren met de plaatselijke bevolking lijkt het team noodzakelijk. Maar dat geldt ook binnen het team. We hebben gemerkt dat je toch vooral alles zelf moet doen. 'We werden vanuit school wel begeleid door een docent. Maar die wist net zo weinig als wij als het gaat om het opzetten van een ontwikkelingsplan.”
Emmertje Biogrout
De start was daarom lastig, een veelgehoorde opmerking bij deelnemers aan de Imagine-wedstrijd. Maar zodra de materie een beetje gaat leven, gaat de bal vanzelf rollen, zo leert de ervaring. “Tijdens een practicumdag aan de TU Delft hebben we zelf een emmertje Biogrout gemaakt. We hebben ook allerlei wetenschappelijke artikelen gelezen over dijkenbouw met Biogrout. Pas na de kennismarkt in januari ging het echt snel. We snapten steeds beter wat de bedoeling was en waar we naartoe wilden.” Het Biogrout-team hoorde bij de drie van de vier finalisten die niet met de eer van de winst kon strijken. Erg? “Winnen was te gek geweest. Maar eerlijk gezegd is het ook best relaxed dat we niet winnen. De winnaars staat nog een hoop werk te wachten.”
Tekst: Maartje de Gruyter
