Orde in het leven
Wist je dat het leven op aarde op verschillende manieren in te delen is? Taxonomen doen dit. Het is geen makkelijke klus, zeker niet sinds de komst van DNA-onderzoek. Steeds worden er nieuwe ontdekkingen en bevindingen gedaan. De meest grove indeling is in drie domeinen, de meest gebruikte indeling die van vijf rijken. Aan de basis ligt het idee van Linnaeus.
Van oudsher was er een tweedeling, namelijk de planten en de dieren. De Zweedse wetenschapper Carolus Linnaeus kwam in de achttiende eeuw met een classificatiesysteem. Hij gaf aan elk dier en elke plant een Latijnse naam die uit twee woorden bestond, namelijk de geslachtsnaam en de soortnaam. Hij deelde dieren in aan de hand van hun gemeenschappelijke kenmerken.
Rijken
Het systeem van Linnaeus is het uitgangspunt van de meest gebruikelijke indeling van nu: de indeling van vijf rijken te weten Animalia (dierenrijk), Plantae (plantenrijk), Protista (eencelligenrijk), Fungi (schimmelsrijk) en Prokaryota (bacteriënrijk).
Deze rijken zijn weer opgedeeld in kleinere groepen namelijk de stammen. In het rijk van de dieren kent ongeveer 37 stammen. Stammen zijn steeds weer onderverdeeld in klassen, klassen in ordes en ordes in families. Al deze groepen worden taxa genoemd. Iedere soort op aarde kan op deze manier worden ingedeeld.
- De taxonomische indeling van de mens
Welke soorten bij elkaar worden ingedeeld hangt af van hoe lang geleden ze een gezamenlijke voorouder hebben gehad Zo kan de mens samen met de orang oetan worden ingedeeld in de orde primaten, samen met vissen worden ingedeeld in de stam Chordadieren en samen met schimmels in het rijk Eukaryoten. Zo zijn alle organismen op aarde met elkaar verwant. Alleen is het zo dat bij elke taxon groepen individuen meer met elkaar verwant dan bij de eerdere taxa. Ze lijken dus steeds meer op elkaar qua fenotype en genotype.
Als laatste worden soorten ingedeeld in een geslacht. Twee soorten van hetzelfde geslacht zijn bijvoorbeeld de tijger en de leeuw. De mens is echter de enige overlevende van zijn geslacht, de Homo. Dit is niet altijd zo geweest. Vermoedelijk hebben de afgelopen twee miljoen jaar meerdere soorten van het geslacht homo geleefd.
Domeinen
In 1937 deelden taxonomen alle organismen grofweg in twee hoofdgroepen (Domeinen) genaamd Eukaryoten (met kern) en Prokaryoten (zonder kern). Ze kenmerken zich ook doordat de Prokaryoten met het blote ook niet zichtbaar zijn, terwijl dat wel het geval is bij Eukaryoten. De meeste soorten vallen onder de Prokartyoten. Dit domein is inmiddels opgesplitst in twee aparte Domeinen namelijk de Archaea en de Bacteria. De oorspronkelijk rijken zijn hier weer een onderdeel van.
- De stamboom van het leven op aarde met drie domeinen, die ieder weer uit rijken (kingdom in dit figuur) bestaan. Uiteindelijk is al het leven met elkaar verbonden door een gezamenlijke voorouder aan de stam van de boom.
