Niet glutenvrij, maar veilige gluten
Gluten zijn eiwitten in tarwe, rogge en gerst. Bij ongeveer 1 procent van de Nederlandse bevolking veroorzaakt het eten van gluten reactie van het afweersysteem. Dit leidt tot de ziekte Coeliakie (spreek uit: seu-lie-a-kie), een chronische darmontsteking. Maar dankzij onderzoek kunnen deze mensen in de toekomst misschien wél gluten eten.
Op dieet dankzij je afweer
Coeliakie wordt ook wel glutenallergie of glutenintolerantie genoemd. De enige remedie tegen Coeliakie is nu een levenslag strikt glutenvrij dieet. Dat betekent geen enkel product waar tarwe, rogge of gerst in zijn verwerkt. Omdat gluten in heel veel dagelijkse etenswaren zit, moeten patiënten hun voedingspatroon drastisch aanpassen.
Waarom eten we gluten?
Gluteneiwitten hebben veel goede eigenschappen. Dankzij gluten wordt brood bijvoorbeeld luchtig en zacht. Dit is een belangrijke reden waarom gluten in zoveel voedingsproducten aanwezig is. Daarnaast wordt gluten ook als bindmiddel en plakmiddel in talloze andere voedingsmiddelen gebruikt. Glutenvrije producten missen dus de goede eigenschappen van gluten.
- Kunnen patienten met coeliakie straks weer alles eten?
Niet alle gluten zijn gevaarlijk
Onderzoekers hebben ontdekt dat sommige natuurlijke gluteneiwitten minder gevaarlijk zijn voor patiënten met Coeliakie. Door de eigenschappen van deze gluteneiwitten te combineren, blijkt het mogelijk om gluteneiwitten te maken die veilig zijn voor patiënten met Coeliakie.
Hoe werkt het?
Gluten is een mix van verschillen groepen eiwitten. Het afweersysteem van coeliakiepatienten reageert op bepaalde stukjes van deze eiwitten. Hierdoor ontstaat een ontsteking in de dunne darm, die tot Coeliakie leidt.
In de afgelopen jaren is er uitgebreid onderzocht welke stukjes eiwit in verschillende tarwesoorten een afweerreactie veroorzaken. Het blijkt dat in sommige tarwesoorten veel minder stukjes eiwit een reactie veroorzaken. Ook is het mogelijk om deze stukjes eiwit zó te veranderen, dat het afweersysteem van patiënten er niet op reageert, net als het afweersysteem van gezonde mensen. Dat betekent dat mensen met Coeliakie deze gluten kunnen eten zonder dat ze er ziek van worden.
Wat kunnen we daarmee?
Door deze ontdekking kunnen we mogelijk veilige gluten maken. We kunnen de erfelijke code voor veilige gluten inbrengen in gewassen die van nature veilig zijn voor mensen met coeliakie, zoals mais, rijst of haver. Door systematisch de juiste tarwesoorten met elkaar te kruisen, kunnen we tarwerassen maken met gluteneiwitten die veilig zijn voor patiënten met Coeliakie.
Wanneer kan ik brood met veilige gluten eten?
Het ontwikkelen van veilige tarwe is een kostbaar en langdurig proces. Dat kan nog wel 10 tot 20 jaar duren. Het ontwikkelen veilige gluten kost minder tijd. Over vijf tot tien jaar zijn deze al op de markt. Dan spreken we niet meer van glutenvrije producten, maar van producten met veilige gluten.
