Diagnose metabool syndroom: buikomvang plus bloedwaarden
Metabool syndroom is een optelsom van symptomen en bloedwaarden, die in combinatie een sterk verhoogd risico geven op het ontwikkelen van diabetes en hart- en vaatziekten.
Er zijn een aantal definities in omloop die metabool syndroom omschrijven. Een breed geaccepteerde definitie is die van de International Diabetes Federation (IDF). De diagnose start met het meten de buikomtrek, gemeten precies halverwege de heupbeenderen en de onderste ribben - dat is normaalgesproken ongeveer ter hoogte van de navel. Als die omtrek groter is dan 94 centimeter (voor blanke Europese mannen) of 80 centimeter (voor blanke Europese vrouwen), en er worden daarnaast minstens twee van de vier onderstaande waarden gemeten, dan spreekt men van metabool syndroom.
(1) verhoogd totaal triglyceride niveau (meer dan 1,7 mmol/L)
(2) verlaagd HDL-cholesterol (1,03 mmol/L in mannen, 1,29 mmol/L in vrouwen)
(3) verhoogde bloeddruk (hoger dan 130/85)
(4) Verhoogd plasma glucoseniveau (5,6 mmol/L) in nuchtere toestand, of een eerdere diagnose van type 2 suikerziekte.
Vetverdeling
Naast deze kerncriteria zijn er nog een aantal aanvullende parameters die, als ze afwijkende waarden geven, duiden op een metabool syndroom. Dat zijn bijvoorbeeld verdeling van vet over het lichaam; vet dat zich in de buik ophoopt rond de organen levert een groter risico dan bijvoorbeeld onderhuids vet op te heupen. Ook het vetgehalte van de lever levert een indicatie, de ongevoeligheid van het lichaam voor de prikkel van insuline, en zelfs de aanwezigheid van bepaalde stoffen in het bloed, die wijzen op een lichte ontstekingsreactie.
'Simpele' oplossing
Zo divers de symptomen zijn van metabool syndroom, zo simpel oogt de oplossing: een gezondere levensstijl. Dat wil zeggen, in de richtlijn van de IDF, een vermindering van het aantal calorieën, zodat in een jaar tijd lichaamsgewicht met 5 tot 10 procent afneemt. Een matige toename in lichamelijke activiteit is de tweede component. Tot slot is een verandering in samenstelling van het dieet aan te bevelen. Dat klinkt heel eenvoudig en overtuigend, maar de gestage toename van mensen met overgewicht illustreert dat dat maar schijn is.
