Het perfecte kind?

De technologie gaat het mogelijk maken om snel en goedkoop het genoom van een embryo te screenen op elke denkbare erfelijke aandoening of talent.

Ouders willen het beste voor hun kind. Ze willen dat het gezond is, intelligent en het liefste ook een beetje aantrekkelijk. Gelukkig komen de meeste kinderen gezond ter wereld, maar hoe het kind precies uitvalt is in essentie een loterij. Het kind is een product van het erfelijk materiaal van beide ouders en de omgevingsfactoren gedurende de zwangerschap. Welke eigenschappen het kind van de moeder of de vader zal erven, is voor een groot gedeelte een kwestie van toeval.

 

 

Taaislijmziekte

Het kan daarom voorkomen dat het kind een gen van een of beide ouders krijgt dat een ziekte veroorzaakt. Een kind kan bijvoorbeeld geboren worden met genen die taaislijmziekte veroorzaken. De ziekte wordt veroorzaakt door een recessief gen, dat van beide ouders geërfd moet worden. Eén enkel gen is niet voldoende om de ziekte te veroorzaken, maar als een kind het gen van beide ouders erft dan wordt het zeker ziek. De ouders hoeven de ziekte daarom niet zelf te hebben om er toch drager van te kunnen zijn.

 

 

erfelijke ziekte

Als de ziekte in een familie voorkomt, kan het zijn dat leden van die familie de ziekte op het nageslacht overbrengen. Met een genetische test is vast te stellen of die kans bestaat en hoe groot dat risico is. Met een vergelijkbare test kan van een embryo worden vastgesteld of het de ziekte zal ontwikkelen. Van een snel groeiend aantal erfelijke aandoeningen die door een enkel gen wordt veroorzaakt  zijn genetische tests beschikbaar. Het is denkbaar dat het gen dat de ziekte veroorzaakt gerepareerd wordt. Voor diverse genetische aandoeningen wordt gewerkt aan allerlei vormen van gentherapie.

 

Embryo selecteren

Bij reageerbuisbabies is er nog een mogelijkheid: het selecteren van de embryos. Uit de verzameling bevruchte eicellen moet een keuze gemaakt worden welke in de baarmoeder worden ingeplant. Bij die selectie bekijkt de arts welke embryos de beste kans hebben om gezond op te groeien. Het gaat daarbij om het juiste uiterlijk van het embryo, of de cellen goed delen en of het juiste aantal chromosomen bevatten. In principe kan de IVF-arts ook een testje doen aan het erfelijk materiaal van het embryo.  Wanneer bekend is dat zowel vader als moeder drager zijn van bijvoorbeeld taaislijmziekte, kan met een genetische test worden uitgezocht welke embryo's vrij zijn van deze genen. Deze kunnen vervolgens in de baarmoeder worden geplaatst. 

 

Hoe ver willen we gaan?

Het voorkomen van een ernstige en dodelijke ziekte is één ding, maar de ontwikkelingen gaan door. Dezelfde techniek waarmee een embryo op erfelijke aandoeningen wordt gecontroleerd, zou in principe ook kunnen worden toegepast om andere eigenschappen te identificeren. Het geslacht bijvoorbeeld. In de meeste landen is het op dit moment niet toegestaan om dergelijke tests aan ouders aan te bieden. Andere eigenschappen, zoals haarkleur, bouw, aanleg voor sport of muzikaliteit en intelligentie, zijn zo complex dat het nog zeer lang zal duren voor de diverse gen- en onderwijsinvloeden daarvoor opgehelderd zijn.