DNA-databank
In de DNA-databank staan de DNA-profielen van verdachten, veroordeelden en gevonden sporten van onopgeloste misdrijven. Misdrijven oplossen wordt zo steeds gemakkelijker.
In ons land houdt het Nederlands Forensisch Instituut, het NFI, een DNA-databank bij. Daarin zijn DNA-profielen opgenomen van verdachten, en van biologische sporen van onopgeloste zaken. De profielen van verdachten die worden veroordeeld, blijven in de DNA-databank. Het NFI verwijdert de profielen van verdachten die vrijgesproken worden of niet langer verdacht zijn. De DNA-databank voor strafzaken groeit snel en ze bevat nu DNA-profielen van ruim dertig duizend verdachten en veroordeelden.
Onderzoekers vergelijken nieuwe DNA-profielen altijd met alle profielen die al in de DNA-databank aanwezig zijn. Soms matcht het profiel van een biologisch spoor met dat van een bekende verdachte. Soms leidt dit tot het koppelen van twee misdrijven, als blijkt dat het DNA-profiel van een biologisch spoor uit een zaak matcht met dat van een andere zaak.
- NFI
Privacy
De Wet Bescherming Persoonsgegevens is van toepassing op de DNA-databank. Het NFI mag daarom DNA-profielen van mensen die niet verdacht worden, zoals getuigen en nog levende slachtoffers, niet opnemen in de DNA-databank. Ook bij een DNA-bevolkingsonderzoek worden de DNA-profielen van de vrijwilligers niet in de DNA-databank opgenomen maar alleen vergeleken met het profiel van het ene misdrijf. En volgens de wet moet het NFI, als ze een DNA-profiel verwijdert uit de databank, ook het bij het DNA-profiel behorende celmateriaal vernietigen.
Internationale DNA-uitwisseling
Forensische laboratoria in Europa werken steeds beter samen. Er komen in Europa steeds meer landen met een DNA-databank en ze gebruiken allemaal dezelfde manier om de DNA-profielen te maken, zodat ze deze ook met de buitenlandse profielen kunnen vergelijken. Nederland heeft in 2005 het verdrag van Prüm ondertekend. De bij het verdrag aangesloten landen hebben het recht om elkaars DNA-databanken te raadplegen om te kijken of er hits zijn met DNA-profielen in die landen. Het verdrag ligt thans ter ratificatie bij het Parlement. Duitsland, dat in de eerste helft van 2007 voorzitter is van de EU heeft voorgesteld het verdrag van Prüm om te zetten in EU-wetgeving waardoor alle EU-lidstaten dit recht zullen krijgen.
Wat brengt de toekomst?
De Britse DNA-databank bevat inmiddels DNA-profielen van bijna 4 miljoen personen. Alle DNA-profielen van gearresteerde mogen er in worden opgenomen, ongeacht of men wordt vervolgd of is veroordeeld of niet. Met deze grote DNA-databank zijn veel misdaden opgelost. De VVD in haar Liberaal Manifest, misdaadjournalist Peter R. de Vries en Sir Alec Jeffreys, de uitvinder van de genetische vingerafdruk, hebben voorgesteld om van alle baby's een DNA-profiel te laten maken. Waar gaat het naartoe?
Pro en contra
Voorstanders pleiten ervoor dat de samenleving veiliger zal zijn als ieders DNA in zo'n databank staat. Tegenstanders vrezen voor hun privacy en zijn bang dat rechters en jury's DNA als onomstotelijk bewijs gaan beschouwen. Bovendien zijn ze bang dat je al wordt verdacht als je weigert DNA te laten afnemen. Waar is dan het 'onschuldig tot het tegendeel is bewezen' heengegaan?
Tenslotte zijn er ook praktische problemen. Er is veel meer DNA-analysecapaciteit nodig. Om iedereen in Nederland in beeld te krijgen zou je eigenlijk ook alle bezoekers (zakenlui en toeristen) DNA moeten afnemen.
