Kanker de wereld uit: Science fiction?
Al tientallen jaren zijn dokters en wetenschappers bezig om de behandeling van kanker te verbeteren, maar nog steeds zijn sommige vormen van kanker vrijwel ongeneeslijk. Zullen ze er ooit in slagen?
Nog niet zo lang geleden kon je dood gaan aan een eenvoudige bacteriële infectie. Met de ontdekking van antibiotica zijn deze ziektes tegenwoordig goed te bestrijden. Een vergelijkbaar verhaal voor AIDS: een dodelijke ziekte, maar door een cocktail van medicijnen kan de ziekte langdurig onderdrukt worden.
Kanker loopt helaas nog vaak slecht af. De voorspelling is echter dat uiteindelijk ook voor kanker specifieke medicijnen gevonden worden die de ziekte zullen genezen of langdurig onderdrukken. Dat lijkt redelijk als je het vergelijkt met de andere voorbeelden. Maar waarom zijn die medicijnen er dan nog niet?
Verschillen
De belangrijkste reden is dat kankercellen ontzettend veel lijken op normale lichaamscellen, waardoor het lastig is alleen kankercellen te doden. Maar omdat we nu meer begrijpen van ons genetisch materiaal en de rol die dat speelt bij kanker kunnen we veel beter de verschillen zien tussen tumorcellen en gezonde cellen. Hierdoor en dankzij nieuwe genetische technieken voor het opsporen van kanker kunnen nieuwe medicijnen ontwikkeld worden.
Doelgericht
Een eerste bescheiden begin was er met het medicijn imatinib (merknaam Gleevec®)tegen bepaalde vormen van leukemie en darmkanker. Tamoxifen voor de behandeling van borstkanker is ook een voorbeeld van een doelgerichte therapie waarbij gebruikt wordt gemaakt van de genetische eigenschappen van de tumor. Een ander succes is de ontwikkeling van trastuzumab (merknaam Herceptin®), een medicijn dat gebruikt wordt voor de behandeling van borstkanker, maar alleen als de tumor veel van een bepaald eiwit produceert.
Palet
Het ziet er naar uit dat om kanker beter te bestrijden een heel palet aan verschillende medicijnen nodig is, die allemaal specifiek op de eigenschappen van de tumor afgestemd zijn. Die medicijnen moeten allemaal nog ontwikkeld worden en genomics onderzoek kan daarbij een belangrijke rol spelen. Misschien zal in de toekomst de diagnose kanker afgedaan kunnen worden met een recept voor de apotheek, maar voor dat het zover is, is nog heel veel onderzoek nodig. Wat een uitdaging!
