Op naar de honderdvijftig jaar
Het lijkt wel alsof onze cellen een ingebouwde motor hebben. Die motor gaat steeds slechter lopen. Kunnen we die niet oplappen?
Bij een klein wormpje, de C. elegans, is het al gelukt. Door bepaalde genen uit te schakelen zijn onderzoekers er in het laboratorium in geslaagd om zijn levensduur spectaculair te verlengen. De gemanipuleerde worm kan in plaats van twee weken maar liefst acht weken oud worden! Op menselijke schaal stelt dat natuurlijk niet zoveel voor, maar voor de worm betekent het een verviervoudiging van zijn levensduur.
Ouder én gezonder
Ook bij andere organismen zijn dergelijke effecten gevonden. Betekent dit dat we er ook naar uit kunnen zien dat ook wij twee keer zo oud zullen worden? Een samenleving met 150 jaar oude mensen? Het idee van een wereld die bevolkt wordt met overwegend stokoude mensen klinkt misschien niet zo aanlokkelijk, maar het wormpje heeft nog meer goed nieuws te melden: niet alleen leeft hij veel langer, hij blijft ook veel langer gezond en vitaal. Tegen de tijd dat zijn ongemanipuleerde leeftijdsgenoten zich als eerbiedwaardige oude wormen gaan gedragen, dartelt de aangepaste worm nog vrolijk rond onder de microscoop. De langere levensduur betekent dus ook een langere jeugd.
Een mens is geen worm
Helaas zal het voorlopig nog niet zo zijn dat mensen een genbehandeling kunnen ondergaan die ervoor zorgt dat we op honderdjarige leeftijd op de tennisbaan kunnen staan. Hoe je het ook wendt of keert, mensen zijn geen wormen. Het onderzoek aan de wormen en andere organismen laat duidelijk zien dat er biologische processen zijn die de snelheid van veroudering beïnvloedt en daardoor onze uiteindelijk levensduur bepaalt. De snelheid van veroudering kan kennelijk langzamer verlopen bij de worm, maar het is nog niet duidelijk hoe we dat bij mensen, of zelfs bij andere zoogdieren kunnen bewerkstelligen.
Apen op dieet
Voorlopig lijkt de beste manier om onze levensduur te verlengen door het volgen van een zeer streng dieet. En met streng wordt in dit geval bedoeld een dieet dat alleen met de zwaarste discipline is op te brengen. Muizen die onder een dergelijk calorie-restrictie-dieet opgroeien blijken tot zo'n dertig procent ouder te worden dan soortgenoten die iedere dag lekker hun buikje rond kunnen eten. Op dit moment wordt bij apen getest of daar hetzelfde kan worden gemeten. Probleem is natuurlijk dat apen van nature veel langer leven dan muizen. Dat onderzoek zal dus minstens twintig jaar gaan duren. Op dit moment zijn we ongeveer op de helft, en naar het zich laat aanzien verkeren de dieetapen lichamelijk in betere conditie.
Menselijke proefkonijnen
Er zijn ook mensen die zich alvast aan het dieet hebben gewaagd. Ze ontzeggen zich veel lekker eten en moeten hun dagelijkse inname zeer zorgvuldig bepalen. Ze eten niet meer voor het lekkere, maar uitsluitend wat gezond is. Aangezien mensen nog weer veel langer leven dan de apen uit het onderzoek, zal het nog weer langer duren voordat de resultaten daarvan bekend zullen zijn. Langer leven is dus wellicht mogelijk, maar voorlopig is er nog geen duidelijke oplossing voorhanden in de vorm van een soort gentherapie die minder snel oud laat worden
Willen we wel ouder worden?
Los van de vraag of we (gezond) ouder kunnen worden is er de vraag of we ouder willen worden. Wordt een mens op een zeker moment niet levensmoe? En, sterven is een natuurlijk proces, moeten we daar kost wat kost in ingrijpen? Maar, anders dan "jonge" mensen denken willen oude mensen wel een poosje verder, ondanks hun ziekten en beperkingen.
